قطره چکان ها یا همان دریپر ها یکی از کاربردی ترین قسمت هر سیستم آبیاری قطره ای هستند. قطره چکان ها خروجی های آب را تشکیل میدهند . این یعنی نتیجه تمام طراحی ها ، لوله کشی ها و زحمات ، بوسیله قطره چکان ها به نمایش گذاشته میشود.
فرض کنید میخواهیم سیستم آبیاری قطره ای را به یک نمایش تئاتر تشبیه کنیم. در این صورت سیستم های فیلتراسیون ، شیرآلات ، اتوماسیون ، لوله و اتصالات همگی مانند عوامل پشت صحنه تئاتر هستند که وجودشان الزامی است و اگر نباشند نمایشی هم در کار نیست. اما قطره چکان ها نقش بازیگران را ایفا میکنند. اگر تمام عوامل به خوبی کار کنند اما بازیگران نقش خودشان را خوب ایفا نکنند تمام زحمات بی نتیجه خواهد بود. پس باید در انتخاب خروجی و قطره چکان مناسب بسیار دقت کنید.
پس از مشخص شدن نوع کشت، میزان آب مورد نیاز و شرایط سیستم، میتوانید مدل مناسب را از میان گزینه‌های موجود انتخاب کنید. برای بررسی مدل‌ها و مشخصات فنی مختلف، به صفحه خرید قطره چکان آبیاری مراجعه کنید و محصولات را بر اساس کاربرد و ویژگی‌های مورد نیاز خود مقایسه کنید. |
برای انتخاب قطره‌چکان به چه عواملی توجه کنیم؟
انتخاب قطره‌چکان مناسب فقط به قیمت یا برند آن بستگی ندارد. نوع گیاه، سن گیاه، فاصله کاشت، نوع خاک، میزان آب مورد نیاز و شرایط زمین همگی می‌توانند روی انتخاب تجهیزات آبیاری تأثیر بگذارند.
نوع و سن گیاه
نیاز آبی یک نهال تازه‌کاشته‌شده با یک درخت بالغ یکسان نیست. به همین دلیل نمی‌توان یک مدل خروجی و یک میزان آبدهی را برای همه گیاهان مناسب دانست. هرچه نیاز آبی گیاه بیشتر باشد، باید تعداد خروجی‌ها یا میزان آبدهی سیستم نیز متناسب با آن انتخاب شود.
فاصله بین گیاهان
آرایش کاشت نیز اهمیت زیادی دارد. در کشت‌های ردیفی که فاصله گیاهان کم و تقریباً یکسان است، استفاده از لوله‌های قطره‌چکان‌دار یا نوار آبیاری می‌تواند گزینه مناسبی باشد. در مقابل، زمانی که فاصله گیاهان زیاد است، مانند بسیاری از باغ‌ها، امکان قرار دادن خروجی آب در محل مورد نیاز هر درخت اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
نوع خاک
سرعت نفوذ و پخش آب در خاک‌های مختلف یکسان نیست. آب در خاک‌های شنی سریع‌تر حرکت می‌کند، در حالی که در خاک‌های سنگین و رسی حرکت آب آهسته‌تر است. بنابراین میزان و نحوه توزیع آب باید متناسب با شرایط خاک انتخاب شود.
فشار و وضعیت شبکه آبیاری
فشار آب نیز یکی از عوامل مهم در عملکرد سیستم است. اگر فشار در نقاط مختلف شبکه تغییر زیادی داشته باشد، میزان آب خروجی نیز ممکن است تغییر کند. به همین دلیل در پروژه‌های بزرگ یا زمین‌هایی که اختلاف ارتفاع دارند، انتخاب تجهیزات باید با توجه به شرایط هیدرولیکی سیستم انجام شود.
کیفیت آب
هرچه آب حاوی ذرات معلق، شن، رسوبات یا مواد آلی بیشتری باشد، احتمال گرفتگی خروجی‌های سیستم افزایش پیدا می‌کند. بنابراین در چنین شرایطی، علاوه بر انتخاب تجهیزات مناسب، باید به فیلتراسیون و نگهداری سیستم نیز توجه ویژه‌ای داشت.
قیمت قطره‌چکان‌ها با توجه به نوع، جنس، دبی، برند و مشخصات فنی آنها متفاوت است. بنابراین بهتر است پیش از انتخاب، علاوه بر قیمت، مشخصات محصول و تناسب آن با سیستم آبیاری را نیز بررسی کنید. برای مشاهده قیمت‌های به‌روز و مقایسه گزینه‌های مختلف میتوانید قیمت قطره چکان آبیاری قطره ای را در محصولات موجود بررسی کنید. |
دبی خروجی را چگونه انتخاب کنیم؟
یکی از مشخصات مهم هر قطره‌چکان، دبی یا میزان آبدهی آن است که معمولاً با واحد لیتر بر ساعت بیان میشود. برای مثال، وقتی دبی یک خروجی ۲ لیتر بر ساعت باشد، در شرایط کاری تعریف‌شده توسط سازنده، میزان آبدهی آن حدود ۲ لیتر در یک ساعت خواهد بود.
اما انتخاب دبی مناسب را نمی‌توان بدون در نظر گرفتن شرایط آبیاری انجام داد. تعداد خروجی‌های نصب‌شده برای هر گیاه، فاصله آنها از یکدیگر، نوع خاک و نیاز آبی گیاه همگی در تعیین مقدار آب مورد نیاز نقش دارند.
برای مثال، ممکن است برای یک نهال جوان یک خروجی با آبدهی مشخص کافی باشد، اما یک درخت بالغ به حجم بیشتری از آب نیاز داشته باشد. در این شرایط می‌توان با افزایش تعداد نقاط خروج آب در اطراف گیاه، سطح بیشتری از خاک را مرطوب کرد.
بنابراین به جای اینکه صرفاً بر اساس عدد درج‌شده روی محصول تصمیم بگیرید، بهتر است ابتدا نیاز آبی گیاه و شرایط سیستم را مشخص کرده و سپس دبی مناسب را انتخاب کنید.
آیا یک نوع قطره‌چکان برای همه گیاهان مناسب است؟
خیر. یکی از اشتباهات رایج در اجرای سیستم‌های آبیاری این است که تصور کنیم می‌توان برای تمام گیاهان یک زمین از یک مدل و یک آرایش آبیاری استفاده کرد.
نیاز آبی یک گلخانه با یک باغ میوه یکسان نیست و حتی در یک باغ نیز ممکن است درختان جوان و درختان بالغ به یک میزان آب نیاز نداشته باشند. از طرف دیگر، فاصله کاشت و نوع خاک نیز می‌تواند در نحوه توزیع آب تأثیر بگذارد.
به همین دلیل، قبل از خرید تجهیزات آبیاری بهتر است ابتدا مشخص کنید چه گیاهانی قرار است آبیاری شوند، فاصله آنها چقدر است، سیستم در چه زمینی اجرا میشود و منبع آب چه شرایطی دارد. سپس بر اساس این اطلاعات، تعداد خروجی‌ها، محل نصب و میزان آبدهی مورد نیاز تعیین شود.
در پروژه‌های کوچک ممکن است انتخاب تجهیزات با بررسی همین عوامل ساده باشد؛ اما در پروژه‌های بزرگ‌تر، بهتر است طراحی سیستم آبیاری و انتخاب تجهیزات بر اساس محاسبات دقیق انجام شود.
انواع قطره چکان ها
قطره چکان ها بطور کلی به دو دسته تقسیم میشوند. دسته اول دریپر های تنظیم شونده. و دسته ی دوم دریپر های خودتنظیم. در ادامه درباره هرکدام از این دو دسته صحبت خواهیم کرد و خواهیم گفت کدامیک برای استفاده شما مناسب تر است.
1. قطره چکان های تنظیم شونده
دسته اول یا همان تنظیم شونده ها ، نسبت به دسته ی دوم ساختار ساده تری دارند. میشود گفت فرق دسته اول و دوم در دستی و اتوماتیک بودن تنظیم دبی خروجی آنهاست. وقتی از قطره چکان های دسته ی اول استفاده میکنید ، ناچارید تا تمام آنها را خودتان با دست با استفاده از پیچی که روی آنها هست تنظیم کنید. قطعا اگر زمین یا باغ مورد نظرتان بزرگ است، و تعداد زیادی قطره چکان دارید ، این کار کمی خسته کننده خواهد بود.
اما این دریپر ها دو مزیت هم دارند. مزیت اول این که اگر شما فشار آب کمی دارید میتوانید با تنظیم دریپر ها میزان خروجی ابتدا و انتهای باغتان را کنترل کنید تا آبیاری یکنواختی داشته باشید. مزیت دوم ، اقتصادی و به صرفه بودن آنهاست. دریپر های تنظیم شونده معمولا قیمت کمتری نسبت به خود تنظیم ها دارند.
2. قطره چکان های خودتنظیم یا اتوماتیک
دسته ی دوم ، قطره چکان های خودتنظیم یا اتوماتیک هستند. این دریپر ها با توجه به نوع و عددی که معمولا روی آنها نوشته شده از یکدیگر تشخیص داده میشوند. دریپر های خود تنظیم در دبی های مشخص و قبل از تعیین شده ای کار میکنند. برای مثال یک قطره چکان ۲ لیتر بر ساعت فقط ۲ لیتر در هر ساعت آب از خودش عبور میدهد و به پای گیاه میرساند. اگر فشار سیستم کمتر از فشار مورد نظر باشد، قطره چکان آبی را عبور نمیدهد یا خیلی کم عبور میدهد و شما متوجه میشود که فشار سیستمتان کمتر از حد لازم است.
مزیت این ویژگی این است که دیگر لازم نیست وقت زیادی برای تنظیم دریپر هایتان بگذارید . آبیاری یکنواختی خواهید داشت. دقیقا به مقدار لازم به گیاه آب میرسانید نه کمتر و نه بیشتر و اتلاف کمتری هم‌خواهید داشت. اگر زمین بزرگی دارید یا کیفیت آبیاری برای شما مهم است توصیه میکنم حتما از این دریپر ها استفاده کنید. تنها نکته ی منفی قطره چکان های خودتنظیم متاسفانه قیمت بالاتر آنها نسبت به دسته اول است. البته فراموش نکنید که همیشه کیفیت بالاتر هزینه بیشتری هم خواهد داشت.
دریپر های نتافیم و یورودریپ را میتوانم بعنوان دو تا از برند های معتبر و باکیفیت سازنده دریپر به شما معرفی کنم.
چگونه قطره چکان مناسب انتخاب کنم؟
خب حالا خیلی بیشتر درمورد قطره چکان ها میدانید .اما شاید هنوز برای خرید، هنوز مطمئن نباشید. اجازه بدهید برای انتخاب قطره چکان مناسب چند توصیه کلیدی به شما بکنم.
برای چه جایی دارید دریپر انتخاب میکنید؟ اگر فضایی که میخواهید آنرا آبیاری کنید باغچه یا تراس خانه تان هست ، شاید برای شما فرقی چندانی نداشته باشد که کدام را انتخاب کنید. اما اگر برای فضای بزرگی را میخواهید زیرپوشش آبیاری ببرید باید به هزینه ها دقت کنید.
اگر سرمایه ی مناسبی برای اجرای سیستم دارید ، درنگ نکنید و حتما کیفیت را در دستور کار خودتان قرار دهید. از قطره چکان های خودتنظیم استفاده کنید که دقیق و بدون دردسر هستند. اما اگر سرمایه تان محدود است میتوانید برای شروع از قطره چکان های دستی استفاده کنید. اما فراموش نکنید هر موقع که خواستید میتوانید این دریپر ها را جایگزین کنید . میتوانید بعدا برای بهبود سیستم آبیاری خود، دریپر های قدیمی را با دریپر های جدید عوض کنید. البته راههای دیگری هم پیش روی شما هست. مانند استفاده از لوله های دریپر دار یا نوار های آبیاری.
چرا قطره‌چکان‌ها دچار گرفتگی میشوند؟
گرفتگی خروجی‌ها یکی از مشکلات رایج در سیستم‌های آبیاری قطره‌ای است و می‌تواند باعث کاهش یا قطع آبدهی بعضی نقاط شود. در نتیجه، حتی اگر طراحی سیستم در ابتدا مناسب باشد، توزیع آب در طول زمان یکنواختی خود را از دست میدهد.
عوامل گرفتگی را می‌توان به چند گروه تقسیم کرد:
- ذرات فیزیکی: مانند شن، ماسه، گل‌ولای و سایر ذرات معلق موجود در آب
- رسوبات شیمیایی: مانند برخی رسوبات آهن، کربنات‌ها و سایر مواد موجود در آب
- عوامل بیولوژیکی: مانند جلبک‌ها، باکتری‌ها و مواد آلی
به همین دلیل، کیفیت آب منبع و سیستم فیلتراسیون اهمیت زیادی دارد. نوع و ظرفیت فیلتر باید متناسب با کیفیت آب و دبی سیستم انتخاب شود و فیلترها نیز به‌صورت دوره‌ای بررسی و تمیز شوند.
در کنار فیلتراسیون، شست‌وشوی خطوط و نگهداری منظم سیستم نیز می‌تواند به کاهش احتمال گرفتگی و حفظ عملکرد مناسب خروجی‌ها کمک کند.
اگر آب منبع دارای مشکلاتی مانند شن، گل‌ولای یا رسوبات شیمیایی باشد، بهتر است قبل از اجرای سیستم، کیفیت آب بررسی شود تا تجهیزات فیلتراسیون و روش نگهداری مناسب انتخاب شوند.
اگر آب مورد استفاده دارای شن، گل‌ولای، ذرات معلق یا مواد دیگری باشد که احتمال گرفتگی خروجی‌ها را افزایش میدهد، استفاده از سیستم فیلتراسیون مناسب اهمیت زیادی پیدا می‌کند. انتخاب فیلتر باید بر اساس کیفیت آب، دبی مورد نیاز و شرایط سیستم انجام شود. برای آشنایی با گزینه‌های مختلف، میتوانید انواع فیلتر آبیاری قطره ای را بررسی کنید. |
قطره‌چکان، لوله قطره‌چکان‌دار یا نوار آبیاری؟
همیشه لازم نیست برای اجرای آبیاری قطره‌ای از قطره‌چکان‌های مجزا استفاده شود. انتخاب روش مناسب به نوع کشت و نحوه قرارگیری گیاهان بستگی دارد.
اگر گیاهان با فاصله نسبتاً زیاد از یکدیگر کاشته شده‌اند، استفاده از لوله و خروجی‌های مجزا می‌تواند انعطاف بیشتری در محل توزیع آب ایجاد کند. این روش به‌خصوص در بسیاری از باغ‌ها و برای آبیاری درختان کاربرد دارد.
در مقابل، برای کشت‌های ردیفی و متراکم که فاصله گیاهان تقریباً منظم است، لوله‌های قطره‌چکان‌دار یا نوار آبیاری می‌توانند گزینه مناسب‌تری باشند؛ زیرا نقاط خروج آب از قبل روی مسیر لوله یا نوار قرار گرفته‌اند.
در کشت‌های ردیفی که فاصله گیاهان منظم و نسبتاً نزدیک است، استفاده از لوله‌های دارای قطره‌چکان می‌تواند اجرای سیستم را ساده‌تر کند و آب را در فواصل مشخص در اختیار گیاهان قرار دهد. اگر این روش برای نوع کشت شما مناسب است، میتوانید برای خرید لوله دریپر دار مدل‌های مختلف را بر اساس فاصله قطره‌چکان‌ها، دبی و مشخصات فنی بررسی کنید. |
بنابراین پیش از خرید، بهتر است ابتدا نوع کشت و آرایش گیاهان مشخص شود و سپس بین این روش‌ها انتخاب کنید.
برای خرید تجهیزات آبیاری مناسب چه کنیم؟
اگر بعد از بررسی شرایط زمین و نوع کشت، به این نتیجه رسیده‌اید که به قطره‌چکان نیاز دارید، در آبان کالا میتوانید مدل‌های مختلف این تجهیزات را بررسی و بر اساس نوع کاربرد انتخاب کنید.
برای انتخاب دقیق‌تر، ابتدا مشخص کنید سیستم شما برای باغ، گلخانه، باغچه یا کشت ردیفی طراحی میشود و چه میزان آب در اختیار دارید. سپس مشخصات فنی محصولات و شرایط کاری آنها را با نیاز سیستم خود مقایسه کنید.
در آبان کالا میتوانید انواع قطره‌چکان‌های تنظیم‌شونده و قطره‌چکان‌های دبی ثابت/خودتنظیم را مشاهده و مشخصات آنها را بررسی کنید. اگر در انتخاب محصول مناسب برای پروژه خود تردید دارید، میتوانید پیش از خرید با کارشناسان آبان کالا مشورت کنید.
دیدگاه خود را بنویسید